Dlaczego CPAP, APAP i BiPAP działają inaczej i wymagają innego dopasowania

Rozpoznanie obturacyjnego bezdechu sennego wiąże się z koniecznością rozpoczęcia terapii, która zapobiegnie nocnym przerwom w oddychaniu. Nieleczone schorzenie prowadzi do przewlekłego zmęczenia, problemów z koncentracją oraz nadciśnienia tętniczego. Lekarz wypisuje zlecenie na aparat, a pacjent widzi trzy medyczne skróty: CPAP, APAP oraz BiPAP. Każde z tych urządzeń służy do utrzymania drożności dróg oddechowych poprzez tłoczenie powietrza pod ciśnieniem. Poszczególne modele różnią się jednak sposobem generowania tego ciśnienia oraz reakcją na rytm oddechu użytkownika. Wybór konkretnego rozwiązania zależy od wyników badania snu, chorób współistniejących oraz indywidualnej tolerancji terapii.

Różnice w sposobie pracy aparatów do terapii bezdechu

CPAP – stałe wsparcie ciśnieniowe

Podstawowym i najdłużej stosowanym w medycynie urządzeniem jest aparat CPAP. Generuje on stałe dodatnie ciśnienie powietrza przez całą noc, niezależnie od tego, czy pacjent śpi na plecach, czy na boku. Wtłaczane powietrze działa jak pneumatyczna szyna, która zapobiega zapadaniu się tkanek miękkich gardła. Takie wsparcie bezpośrednio eliminuje chrapanie oraz niebezpieczne epizody bezdechu. Lekarz ustala stałą wartość ciśnienia na podstawie badania polisomnograficznego. Wynosi ona najczęściej od 4 do 20 centymetrów słupa wody (cm H2O). Rozwiązanie to sprawdza się bardzo dobrze u osób z jednorodnym nasileniem objawów, które nie wybudzają się pod wpływem jednostajnego strumienia powietrza.

APAP – automatyczne dopasowanie do rytmu snu

Osoby z bardziej zmiennym obrazem choroby często korzystają z wariantu automatycznego, czyli urządzenia APAP. Aparat ten samodzielnie reaguje na wahania nasilenia bezdechu i dostosowuje siłę nawiewu do aktualnych potrzeb organizmu. Zapotrzebowanie na ciśnienie zmienia się w zależności od fazy snu oraz ułożenia ciała. Sen na wznak zazwyczaj wymaga silniejszego strumienia powietrza niż sen na boku. System automatycznie podnosi ciśnienie w wyznaczonym wcześniej zakresie, jeśli wykryje spłycenie oddechu. Maszyna wraca do niższych wartości terapeutycznych po pełnym udrożnieniu gardła. Zmienna siła nawiewu ułatwia zasypianie i redukuje początkowy dyskomfort związany z przyzwyczajaniem się do maski.

Zastosowanie urządzeń BiPAP oraz kompletowanie sprzętu

BiPAP – ułatwiony wydech przy wysokim oporze

Trzeci typ aparatów, określany jako BiPAP, opiera się na dwóch różnych poziomach ciśnienia roboczego. Urządzenie tłoczy powietrze z większą siłą podczas wdechu i zmniejsza ją podczas wydechu. Różnica między parametrami IPAP oraz EPAP wynosi zazwyczaj od 4 do 8 cm H2O. Taki tryb pracy znacząco zmniejsza opór przy wypuszczaniu powietrza z płuc, co odciąża mięśnie oddechowe. Sprzęt ten znajduje zastosowanie u osób cierpiących na centralny bezdech senny oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP). Rozwiązanie to sprawdza się również u pacjentów wymagających bardzo wysokich ciśnień wdechowych, których nie są w stanie tolerować w standardowym aparacie CPAP.

Dobór akcesoriów i refundacja ze środków NFZ

Zlecenie na konkretny rodzaj aparatu wystawia lekarz prowadzący po szczegółowej diagnostyce. Specjalista analizuje wskaźnik bezdechów i spłyconych oddechów (AHI), poziom saturacji krwi tlenem oraz dotychczasowe reakcje organizmu na leczenie. Samo urządzenie generujące ciśnienie to jednak tylko część całego zestawu terapeutycznego. Bezpośredni kontakt z ciałem pacjenta ma maska, która występuje najczęściej w wersji nosowej lub twarzowej. Właściwy rozmiar zapewnia całkowitą szczelność bez powodowania bolesnego ucisku na skórę głowy. Dodatkowy nawilżacz powietrza redukuje suchość błony śluzowej nosa i gardła, znacząco poprawiając ogólny komfort podczas codziennego użytkowania sprzętu.

Wyroby medyczne ułatwiające oddychanie objęte są w Polsce refundacją ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Limit finansowania dla dorosłych pacjentów z potwierdzonym obturacyjnym bezdechem sennym wynosi 1890 złotych na sam aparat. Pacjentom przysługuje również dofinansowanie do zakupu nowej maski w kwocie 180 złotych, z którego można korzystać co sześć miesięcy. Sprzęt oddechowy nabywa się w wyspecjalizowanych punktach medycznych. Placówki takie jak Zakład Usług Ortopedycznych oferują wsparcie w technicznym doborze niezbędnego wyposażenia do zaleceń lekarskich. Otyłość i wady postawy bardzo często towarzyszą zaburzeniom snu, obciążając cały narząd ruchu. W redukcji bólu stawów oraz korekcji chodu pomaga wówczas odpowiednio wyprofilowane obuwie ortopedyczne w Turku. Kompleksowe zaopatrzenie fizjoterapeutyczne i oddechowe pozwala pacjentom szybciej wrócić do pełnej, codziennej aktywności.

Cel stosowania wszystkich wymienionych urządzeń pozostaje niezmienny i polega na utrzymaniu swobodnego przepływu powietrza do płuc. Różnice w technologii generowania ciśnienia pozwalają jednak precyzyjnie dostosować terapię do specyfiki zaburzeń oddychania u konkretnej osoby. Ścisła współpraca ze specjalistą przy wyborze parametrów roboczych oraz dbałość o właściwe dopasowanie akcesoriów decydują o długofalowej skuteczności całego leczenia.