Co dzieje się z makulaturą po oddaniu do punktu odbioru, zanim wróci jako nowy papier

Większość osób oddających papier do punktu zbiórki zakłada, że surowiec od razu trafia z powrotem do rynkowego obiegu. W praktyce najważniejsze decyzje o losie makulatury zapadają dopiero na etapach w sortowni oraz papierni. Zgromadzony materiał musi przejść skomplikowaną drogę, zanim ponownie przyjmie formę użytecznego produktu. Czystość konkretnej partii oraz jej jednorodność decydują o ostatecznym wolumenie odzyskanych włókien celulozowych. Bez starannej weryfikacji na wczesnym etapie proces recyklingu przyniósłby ogromne straty surowcowe.

Jak przebiega sortowanie makulatury po odbiorze?

W profesjonalnej sortowni zgromadzony papier przechodzi rygorystyczny etap wstępnej selekcji. Pracownicy oraz systemy automatyczne oddzielają papier czysty i suchy od materiału wilgotnego lub zabrudzonego tłuszczem. Z taśmociągów usuwa się również frakcje niepapierowe, do których należą głównie resztki jedzenia, folie opakowaniowe czy metalowe zszywki. Następnie oczyszczony surowiec dzieli się według ściśle określonych gatunków. Do osobnych pojemników trafia gruba tektura falista, lita tektura opakowaniowa, zadrukowane gazety oraz jasny papier biurowy. Każdy gatunek charakteryzuje się odmienną długością włókien oraz innym dopuszczalnym poziomem zanieczyszczeń.

Podział na kategorie pozwala przygotować materiał do dalszej podróży. Posortowana masa trafia następnie do potężnych pras belujących. Urządzenia te ściskają surowiec w bardzo zwarte i ciężkie bele, co radykalnie zmniejsza objętość ładunku. Zbelowany materiał zajmuje kilkukrotnie mniej miejsca w magazynie i ułatwia szybki załadunek na naczepy samochodów ciężarowych.

W regionie wschodniego Mazowsza oraz Podlasia surowiec trafia najpierw do wyspecjalizowanych stacji zbiórki. Jako jedyny obiekt o takim profilu w swoim okręgu, Skup Złomu Pawart w Zbuczynie prowadzi odbiór odpadów papierowych od 2011 roku. Firma na co dzień obsługuje klientów indywidualnych oraz przedsiębiorstwa. Wybierając skup makulatury w Siedlcach i okolicznych miejscowościach, dostawcy otrzymują wymaganą prawem dokumentację BDO lub KPO. Sprawna obsługa weryfikacyjna w miejscach zbiórki przyspiesza przekazanie sprasowanych bel bezpośrednio do papierni.

Jak papiernia przetwarza dostarczoną makulaturę?

Po dostarczeniu na teren zakładu przetwórczego bele sprasowanego surowca trafiają na szerokie taśmy transportowe. Grube druty wiążące są mechanicznie rozcinane, a uwolniony papier wpada bezpośrednio do ogromnej kadzi nazywanej rozwłókniaczem. Zgromadzony materiał miesza się tam z gorącą wodą, przez co kartony i gazety rozpadają się na pojedyncze włókna celulozowe. W ten sposób powstaje wodnista, gęsta zawiesina określana w branży jako pulpa papiernicza. Powstała masa przechodzi następnie przez rozbudowany system sit oraz hydrocyklonów. Urządzenia te wychwytują najdrobniejsze zanieczyszczenia, eliminując resztki drutu, cienki sznurek czy okruchy tworzyw sztucznych. Z oczyszczonej pulpy wyodrębnia się ostatecznie włókna długie oraz krótkie.

Obecność papieru powlekanego folią, materiału zmieszanego gatunkowo lub silnie zanieczyszczonego mocno obniża odzysk czystej celulozy. Statystyki pokazują, że z jednej tony zebranej makulatury odzyskuje się średnio zaledwie 820 kilogramów gotowego surowca. Pozostałe osiemnaście procent całej masy stanowią straty procesowe oraz odrzucone zanieczyszczenia. Tłuste ręczniki papierowe, chemiczne paragony fiskalne czy koperty z plastikowym okienkiem znacznie utrudniają rozwłóknianie. W skrajnych przypadkach nagromadzenie takich odpadów w jednej partii dyskwalifikuje cały materiał przygotowany w kadzi.

Z odzyskanej i przefiltrowanej masy włóknistej formuje się zupełnie nowe wyroby papierowe. Długość pozyskanych włókien determinuje ostateczne przeznaczenie przetworzonego materiału. Długie i mocne pasma celulozy trafiają głównie do produkcji wytrzymałej tektury falistej. Krótsze włókna sprawdzają się natomiast idealnie podczas wytwarzania cienkiego papieru gazetowego lub standardowych arkuszy biurowych. Nie każda odebrana partia odpadów nadaje się do produkcji tego samego asortymentu, ponieważ parametry mechaniczne poszczególnych włókien bezpośrednio kształtują wytrzymałość finalnego wyrobu.

Faktyczna wartość rynkowa makulatury zależy przede wszystkim od jej czystości oraz jednorodności gatunkowej. Skupienie wyłącznie na samej wadze oddanego ładunku bywa w recyklingu złudne. Szybki obieg surowca po odbiorze zapobiega jego zawilgoceniu, a rygorystyczna selekcja w lokalnych punktach zbiórki minimalizuje późniejsze straty procesowe. Im mniej niepożądanych frakcji trafi do prasy belującej, tym wyższy wskaźnik odzysku celulozy osiągnie docelowa papiernia.